Kto pyta, nie błądzi. Kto nie pyta, nigdy się nie dowie.
John Flanagan
No właśnie, kto i jak pyta….
Stawianie pytań, WŁAŚCIWYCH pytań, we WŁAŚCIWYM momencie, we WŁAŚCIWEJ sytuacji i zaadresowanych do WŁAŚCIWYCH osób, może w pewnych sytuacjach okazać się dla nas wielkim wyzwaniem.
Niewątpliwie jedną z takich sytuacji, kiedy umiejętność aktywnego słuchania i zadawania pytań staje się kluczową kompetencją w SYSTEMOWYM ROZWIĄZYWANIU PROBLEMÓW (problem solving).
💡 DLACZEGO W OGÓLE PORUSZAM TEN TEMAT?
Otóż kilka lat temu, prowadząc zajęcia z grupą studentów studiów podyplomowych, po zaprezentowaniu metodyki 5 x DLACZEGO, usłyszałem słowa, które brzmią mi w uszach po dzień dzisiejszy. Otóż od jednego z uczestników usłyszałem, iż jest to metoda:
„GŁUPIA, BARBARZYŃSKA, NIEETYCZNA MAJĄCA BARDZO NEGATYWNY WPŁYW NA OSOBĘ Z KTÓRĄ ROZMAWIA SIĘ W TEN SPOSÓB”
Oczywiście w pierwszym i zapewne kolejnym odruchu nie zgodziłem się z tą osobą. Z czasem jednak, rozmawiając z ekspertami z obszaru Lean obserwując jak wygląda praktyka stosowania tej metodyki zaczęło do mnie docierać, iż chyba coś jest na rzeczy i dobrze byłoby przyjrzeć się temu zjawisku z bliska.
BARDZO DZIĘKUJĘ TEJ OSOBIE ZA TAK STANOWCZĄ OCENĘ.
NA PEWNO PRZYCZYNIŁA SIĘ DO ZMIANY MOJEGO PODEJŚCIA W UCZENIU STOSOWANIA TEJ I INNYCH METOD ZWIĄZANYCH Z ROZWIĄZYWANIEM PROBLEMÓW.
📗 METODYKA W WIELKIM SKRÓCIE:
Metodyka 5XDLACZEGO, jest bez wątpienia podstawowym narzędziem w analizie przyczynowo – skutkowej. Twórca tej metody Sakichi Toyoda, traktował metodę 5 x DLACZEGO jako sposób systemowego podejście Toyoty w rozwiązywaniu problemów, polegającą na sekwencyjnym zadawaniu pytania „Dlaczego?”. Powtarzając kilkukrotnie to pytanie w kontekście konkretnego problemu, powinniśmy uzyskać odpowiedź, co do PRZYCZYNY powstania problemu, a w konsekwencji do podjęcia właściwych działań pozwalających rozwiązać problem. Oczywiście są pewne warunki brzegowe konieczne do jej poprawnego przeprowadzenia, ale nie o tym dzisiaj.
🔎 MOJE OBSERWACJE:
Postanowiłem w miarę nadarzających się okazji pogłębiać swoją wiedzę w tym zakresie i rozpocząłem zadawanie pytań dot. stosowania 5X DLACZEGO ekspertom. Na przestrzeni kilku miesięcy zadawałem praktycznie te same pytania (23 osoby z 9 różnych firm). Firmy są bardzo dobrze znane na rynku (produkcja). Od wielu lat pracują wykorzystując metodykę lean. Moimi rozmówcami były osoby z solidną wiedzą, doświadczeniem w zakresie lean management.
Oto zadawane pytania (przyjęta skala: od 0 do 10, gdzie 0 oznacza najbardziej negatywną ocenę, a 10 najbardziej pozytywną):
1/ Czy uzyskane odpowiedzi pozwalały stwierdzić, iż dotarli do źródła problemu?
2/ Czy często wykorzystują tę technikę w procesie rozwiązywania problemów?
3/ Jak oceniają otwartość osób, którym zadawano pytanie na współpracę?
4/ Jak oceniają komfort osób, które zadawały pytania?
📃 PONIŻEJ ZAMIESZCZAM NAJCZĘŚCIEJ UDZIELANE ODPOWIEDZI:
1/ Czy uzyskane odpowiedzi pozwalały stwierdzić, iż DOTARLI do źródła problemu?
✅ Odpowiedzi 12 osób mieściło się w przedziale: 7 – 10 pkt.
✅ Odpowiedzi 7 osób mieściło się w przedziale: 3 – 5 pkt
✅ 4 osoby nie zajęły jednoznacznego stanowiska
2/ Czy często WYKORZYSTUJĄ tę technikę w procesie rozwiązywania problemów?
✅ Odpowiedzi 17 osób: 10 pkt.
✅ Odpowiedzi 3 osób: 3 – 4 pkt
✅ 3 osoby nie zajęły jednoznacznego stanowiska
3/ Jak oceniają OTWARTOŚĆ OSÓB, którym zadawano pytanie na współpracę?
✅ Odpowiedzi 12 osób mieściło się w przedziale: 8 – 10 pkt.
✅ Odpowiedzi 8 osób mieściły się w przedziale: 2 – 5 pkt
4/ Jak oceniają KOMFORT osób, które zadawały pytania?
✅ Odpowiedzi 5 osób mieściły się w przedziale: 8 – 10 pkt.
✅ Odpowiedzi 18 osób mieściło się w przedziale: 3 – 6 pkt
💭 WNIOSKI Z OBSERWACJI:
😞 W obserwowanych firmach, metoda 5 X DLACZEGO mimo, iż jest to podstawowe narzędzie w analizie przyczynowo skutkowej, może dawać fałszywy wynik, co do identyfikowanych źródeł problemu.
😞 Osoby, które wykorzystują to narzędzie, mogą ODCZUWAĆ DYSKOMFORT w trakcie jego stosowania, co może wpływać na niechęć do jego stosowania.
😞 Nie zawsze, z najróżniejszych powodów, adresaci pytań są OTWARCI na udzielanie rzetelnych odpowiedzi.
Czy oznacza to, że sama metoda, jest zła? Zdecydowanie NIE.
Metoda sama w sobie jest prosta, a jej stosowanie jest wręcz intuicyjne. Niestety, najsłabszym ogniwem okazują się być kompetencje:
- PRZYWÓDZTWO,
- ZAANGAŻOWANIE W ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW,
- WSPÓŁPRACA I KOMUNIKACJA
Czy mamy narzędzia, aby zwiększyć skuteczność tej metody? Zdecydowanie TAK.
W kolejnych wpisach będę pokazywał jakie metody można wykorzystać, aby zwiększyć skuteczność omawianej dzisiaj 5 x DLACZEGO.
Jestem bardzo ciekaw Państwa opinii w tej sprawie:
- Czy wykorzystywanie np. 5 x DLACZEGO w Państwa firmie daje wymierne korzyści?
- Czy wszyscy chętnie stosują to narzędzie?
- Jakie są największe wyzwania w stosowaniu tego typu metod?
Serdecznie zapraszam do dzielenia się wiedzą i przesyłania swoich przemyśleń na adres: Grzegorz.Petal@leannova.pl
